Doanh nghiệp có phải trả phí giám định hàng hóa khi Hải quan yêu cầu? Sự thật từ Điều 23 Thông tư 38

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, việc cơ quan Hải quan yêu cầu lấy mẫu để giám định, phân tích, phân loại hàng hóa là một nghiệp vụ kiểm tra chuyên ngành thường thấy. Tuy nhiên, một trong những vấn đề gây tranh cãi và tốn kém nhất cho doanh nghiệp chính là chi phí giám định. Liệu doanh nghiệp có mặc nhiên phải là bên “gánh” toàn bộ khoản phí này? Bài viết này sẽ làm rõ quyền lợi của doanh nghiệp dựa trên các quy định pháp luật hiện hành.

Căn cứ pháp lý: Trách nhiệm chi trả thuộc về ai?

Nhiều doanh nghiệp thường vì tâm lý ngại va chạm hoặc không nắm vững quy định mà tự nguyện chi trả các khoản phí khi được Hải quan yêu cầu lấy mẫu. Nhưng thực tế, quyền lợi của bạn đã được bảo vệ cụ thể tại Khoản 3, Điều 23, Thông tư 38/2015/TT-BTC:

“Trong quá trình kiểm tra hải quan, nếu phải trưng cầu giám định phục vụ công tác kiểm tra hải quan, cơ quan hải quan chịu trách nhiệm chi trả chi phí.”

Đây là cơ sở pháp lý cao nhất để doanh nghiệp bảo vệ tài chính của mình khi cơ quan Hải quan chủ động trưng cầu giám định để phục vụ mục đích kiểm tra của chính họ.

Phân biệt rõ hai trường hợp để tránh mất tiền oan

Để quản lý chi phí hiệu quả, doanh nghiệp cần phân biệt rõ ngữ cảnh của việc giám định:

• Trường hợp 1: Hải quan trưng cầu giám định. Đây là khi cơ quan Hải quan nghi ngờ về mã HS, tên hàng hoặc chất lượng hàng hóa và chủ động yêu cầu đưa hàng đi giám định để làm căn cứ thông quan. Trong trường hợp này, theo quy định, cơ quan Hải quan chịu trách nhiệm chi trả toàn bộ chi phí.

• Trường hợp 2: Doanh nghiệp chủ động yêu cầu giám định. Đây là khi chủ hàng cần có chứng thư giám định để làm căn cứ khai báo, phục vụ mục đích áp thuế ưu đãi hoặc làm hồ sơ bổ sung. Khi đó, doanh nghiệp là bên yêu cầu và hoàn toàn chịu trách nhiệm chi trả chi phí cho tổ chức giám định độc lập.

Doanh nghiệp cần làm gì khi phát sinh tranh chấp?

Trong quá trình thực tế tại chi cục, nếu cán bộ hải quan yêu cầu doanh nghiệp chi trả phí giám định dù họ là bên chủ động lấy mẫu, bạn có thể xử lý chuyên nghiệp như sau:

1. Dẫn chứng quy định: Khéo léo nhắc lại Khoản 3, Điều 23, Thông tư 38/2015/TT-BTC để khẳng định bạn nắm rõ quyền lợi của doanh nghiệp.

2. Yêu cầu văn bản: Nếu cán bộ vẫn kiên quyết yêu cầu doanh nghiệp đóng phí, hãy đề nghị cơ quan Hải quan ban hành văn bản hoặc biên bản làm việc ghi rõ lý do và căn cứ pháp lý cho việc yêu cầu doanh nghiệp chi trả.

3. Trao đổi trên tinh thần xây dựng: Luôn giữ thái độ hợp tác và đối thoại văn minh. Đôi khi, sự nhầm lẫn chỉ xuất phát từ quy trình nội bộ, và một cuộc đối thoại dựa trên luật pháp sẽ giúp giải quyết vấn đề nhanh chóng.

Đồng hành cùng VHG Logistics trong mọi thủ tục hải quan

Việc nắm vững luật không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn tạo ra vị thế vững chắc trong mỗi lô hàng. Tuy nhiên, sự phức tạp của các thông tư, nghị định thường xuyên thay đổi có thể khiến bạn gặp khó khăn.

Với kinh nghiệm dày dặn trong việc giải quyết các thủ tục hải quan, kiểm tra chuyên ngành và tư vấn logistics, VHG Logistics luôn sẵn sàng sát cánh cùng bạn:

• Tư vấn giải pháp thông quan nhanh chóng, tối ưu.

• Hỗ trợ bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp trong các tình huống phát sinh tại cửa khẩu.

• Cung cấp dịch vụ xuất nhập khẩu trọn gói, chuyên nghiệp.

Đừng để những vướng mắc pháp lý làm chậm tiến độ kinh doanh của bạn. Liên hệ với VHG Logistics ngay hôm nay để nhận được sự hỗ trợ tận tâm nhất.

VHG Logistics – Đồng hành cùng doanh nghiệp Việt vươn ra thế giới.

• Hotline/Liên hệ: 0969 265 726

• Fanpage: VHG Logistics

• Email: [email protected]

Tác giả: Đặng Thiện

06/07/2026